Lansy Danışmanlık
 | Bugün | 31 |
 | Bu Hafta | 313 |
 | Bu Ay | 1085 |
| Biyodizel ve Biyoethanol Endüstrisi Yan Ürünlerinin Hayvan Beslemede Kullanımı |
| Pazartesi, 19 Temmuz 2010 17:38 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Giriş Biyoyakıt endüstrisindeki hızlı gelişmeye paralel olarak etanola olan talepteki artış başta mısır olmak üzere tahıl yan ürünlerinin çiftlik hayvanları yemlerinde kullanımını mümkün kılacak düzeyde artırmıştır.Genelde ABD’de yoğunlaşan etanol üretimi sonunda, 1981 yılında 1 milyon tondan daha az olan kurutulmuş damıtma çözünürlü daneleri (DDGS) üretimi, 2004 yılında 12 milyon tonun üzerine çıkmış ve 2012 yılına kadar da 24 milyon tona ulaşacağı bildirilmektedir. Üretimdeki hızlı artış dikkate alındığında gelecek 5-8 yıl içersinde yeni pazar alanlarının yaratılması gerektiği anlaşılmaktadır. 2004 yılı rakamlarına göre üretilen DDGS’lerin %89’unun bu ülke içersinde kullanıldığı, geri kalan %11 lik miktarın ise ihraç edildiği bildirilmektedir.Dünyadaki ve Türkiye’deki biyoyakıt üretim ve kullanım konularındaki gelişmelere bağlı olarak gelecek dönemlerde ağırlığını daha da artırarak DDGS’lerin ülkemiz yem sanayinde de kullanımı yönünde gelişmeler olacaktır.
Biyodizel: Biyodizel, kolza (kanola), ayçiçek, soya, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen yağların veya hayvansal yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile (metanol ve ya etanol ) reaksiyonu sonucunda açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan bir üründür.Evsel kızartma yağları ve hayvansal yağlar biyodizel hammaddesi olarak kullanlabilir. Damıtma Yan Ürünleri ve Üretimleri: Etanol, tahıllardan yaygın olarak mısır (ABD’de üretimin yaklaşık %90’ı) olmak üzere tek başına veya kombinasyon şeklinde bölgeye, bulunma durumuna, fiyatına bağlı olarak sorgum, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllardan elde edilmektedir. Tahıllar karışık olarak etanol üretiminde kullanıldığında, en yüksek oranda kullanılan tahılın ismini taşıyan yan ürünler elde edilir.
Damıtma Yan Ürünlerinin Besin Değerleri:
Damıtma yan ürünlerinin ruminant hayvanların yemlerinde kullanımı Damıtma yan ürünleri uzun yıllardan beri süt sığırları yemlerinde başarı ile kullanılmaktadır. Geçen 50 yıl boyunca yürütülen araştırmaların sonuçları kadar son yıllarda yürütülen araştırmaların( Armentano 1994 & 1996;Nichols et al. 1998; Schingoethe et al., 1999; Liu et al., 2000 and Al-Suwaiegh et al., 2002) sonuçları, kurutulmuş damıtma çözünürlü danelerinin diğer alternatif yem kaynaklarının fiyatlarına da bağlı olarak kuru madde esasında toplam karışımın %25-35’i düzeyinde süt sığırları için protein kaynağı olarak kullanılabilieceğini göstermiştir.Süt sığırı besleme uzmanları tarafından 1kg kurutulmuş damıtma çözünürlü danelerinin 0.6 kg dane mısır ve 0.4 kg soya küspesinin yem değerine eşedeğer olduğunu bildirmektedirler. Yapılan bir başka çalışmada 610 kg canlı ağırlığında, 45 kg %4 yağlı süt veren bir süt sığırının gereksinimlerinin; %50’si 1:1 oranında yonca kuru ot ve mısır silajına ilaveten, mısır-soya küspesi esaslı karmadan oluşan rasyonun kaba yem ve karmasının kuru madde esasında %30’u yerine mısır damıtma çözünürlü danelerinin ikamesi ham protein, rumende parçalanmayan protein ve Ca’u ihtiyaç düzeyinde karşılamış, P ihtiyacının ise %30 fazlası sağlanmıştır. Damıtma yan ürünlerinin süt sığırı rasyonlarında kullanımında dikkate alınacak faktörler: 1.Tam yemin (TMR) geviş getirmeyi sağlayacak uygun partikül boyutunun sağlanması (partiküllerin %6-8’nin1.90 cm’den daha küçük olması) 2. Yeterli ham protein, rumende parçalanan ve parçalanmayan protein (RUP ve RDP) ihtiyaçlar düzeyinde sağlanması 3. Damıtma yan ürünleri lisince yetersiz olduğundan rasyonda lisin yetersizliğinden kaçınmak 4. Rasyonda ham proteinin %18’den daha fazla olmasından kaçınmak 5. Rasyonda ham yağın %6’dan daha fazla olmasından kaçınmak 6. Dışkı ile fazla N ve/veya P atılımından kaçınmak için rasyonda ilgili besin maddelerinin iyi bir şekilde dengelenmesi gerekmektedir. Sonuç:
Yakıt olarak etanol endüstrisindeki devam eden büyümenin, yem endüstrisinin yararlanabileceği damıtma yan ürünleri miktarında giderek artış sağlayacağı anlaşılmaktadır. Damıtma yan ürünleri elde edildikleri kaynak başta olmak üzere, işleme teknolojisi, kurutma işlemleri vb. çok sayıda faktöre bağlı olarak besin maddesi içeriği ve yem değeri değişkenlik göstermektedir. Besin maddelerindeki varyasyonlar dikkate alınarak, gerek ruminant gerekse ruminant olmayan hayvanların yemlerinde belirtilen maksimum kullanım düzeylerinin üzerine çıkılmadığı ve fiyatının elverdiği ölçüde kullanılabilir. Kullanımında damıtma yan ürünlerinin çok standard birer ürün olmadıkları da dikkate alınmalıdır.Yan ürünler değerlendirilmeli ve ülke ekonomisine katkı sağlanmalıdır.
Doktora Öğr. Veteriner Hekim Erhan BAŞER
|